Wapen Amersfoort

De van Ginkels uit Amersfoort.

Na de laatste grote ijstijd zochten enorme massa's smeltend ijs hun weg naar  het laagste punt.
Zij voerden puin, keien en vruchtbare grond met zich mee
en vormden de Gelderse Vallei met aan de ene zijde de Veluwe                       
en aan de andere de Utrechtse Heuvelrug en
kwamen uiteindelijk terecht in de  Zuiderzee.

In de loop de jaren viel er steeds meer land droog en in deze ‘ginckels’  vestigden zich mensen,die zelfstandig wilden werken en wonen.

Toen m.n. op en rond de Voorde in de Amer (nu: de Eem) een levendige handelsplaats ontstond besloot de bisschop van Utrecht zijn troepen daar permanent te vestigen om te voorkomen dat de ‘Heren van Gelre’ hun grenzen zouden verleggen. Amersfoort is dus vanaf zijn ontstaan tot in de twintigste eeuw een belangrijke garnizoensstad geweest. En de eerste ‘Heren van Amersfoort’ waren leenmannen van de bisschop. De bisschop van Utrecht  is  in die tijd ook een wereldlijk vorst  met het gezag over  ’t Sticht, Oversticht, Drenthe en Groningen. Hij had dus een kundig en groot leger en veel trouwe leenheren nodig. Zeker in dit onduidelijke grensgebied.     

Gunstig gelegen aan de Eem, vlakbij de Zuiderzee, een grens- en garnizoensstad, veel kloosters en de scholen en landerijen, die bij die kloosters hoorden en met veel bronnen met schoon water, groeit Amersfoort al snel uit tot een van de meest welvarende plaatsen in deze streek.
In 1259 krijgt het stadsrechten.

Begin 1600 kwam de tabaksbouw in Amersfoort. Tabak was moeilijk te verbouwen en het  bleek dat de grond in en om Amersfoort en er omheen daarvoor heel geschikt was. Mensen hoefden geen gildelid en burger van Amersfoort te zijn om een agrarisch bedrijf te mogen openen. Bovendien was het bekend, dat in Amersfoort een stad was waar alle godsdiensten werden getolereerd ( in geschiedenis boeken wordt makkelijk vergeten dat daar wel tegenover stond dat je dan wel rijk moest zijn en een goed zakenman) en veel joden kochten tabaksplantages. Maar ook (katholieke) boeren uit de omstreken konden hierdoor naar de stad komen.

                                                                                                                                                                                                        Tabaksschuur in Amersfoort

Zo ook Jan, de zoon van een welgestelde boer uit de ginckel. Tussen 1640 en 1650 neemt hij zijn erfdeel en besluit naar de stad te trekken om daar land te kopen en tabak te gaan telen.
De tabaksteelt is in volle bloei en het gaat hem goed. Hij wordt een vooraanstaand burger van Amersfoort,  trouwt en krijgt meerdere kinderen waaronder een zoon Anthonij Jansz. en een dochter Jannetje. Zijn zoon werkt mee in het bedrijf en neemt het na de dood van zijn vader over. Inmiddels is de naam 'van Ginckel' zijn officiële achternaam geworden.                                                                                                                                                                                              

   Tabaksschuur op de Utrechtse Heuvelrug

Anthonij Jansz van Ginckel huwde met Aaltje Evers

Zij kregen vijf kinderen:

1 Jan van Ginckel, geboren in Amersfoort                    Volgt 1.1.
2 Evert van Ginckel, geboren in Amersfoort                Volgt 1.2.
3 Margaretha van Ginckel, geboren in Amersfoort      Volgt 1.3.
4 Evertje van Ginckel, geboren in Amersfoort             Volgt 1.4.
5 Cornelia van Ginckel, geboren in Amersfoort            Volgt 1.5.

Adam kwam uit een klein gehucht – Schmalzgrub -  hoog in bergen – in buurt van Waldmünchen – de Oostgrens van Duitsland.  
 

 Waldmünchen

Hij was de oudste zoon in een katholiek geslacht van glasmeesters, zowel zijn grootvader als vader en de zuster van zijn vader waren bekende glasmeesters. Zowel zijn vader als zijn tante stierven toen hij 10 jaar oud was en binnen 3 maanden hertrouwde zijn moeder met een rijke boer en neemt haar kinderen mee.
In dat gebied waren in die tijd vele (godsdienst)oorlogen en bovendien erfde Adam geen bezit. Als hij zijn erfdeel krijgt gaat hij, met een vriend, zijn geluk elders zoeken. Het is niet vreemd dat deze jonge mannen in het rijke en tolerante Amersfoort blijven hangen.

 trouwakte 1708

Cornelia van Ginckel en Adam Reichenberger trouwen op vrijdag 13 juni 1708 voor het gerecht. De eerste jaren blijven ze in Amersfoort en krijgen er twee zoons, Antony en Michaël, die beiden in ‘de Elleboogkerk’ worden gedoopt.
                 

De Elleboogkerk was in die tijd een gebouw aan de Kromme Elleboogsteeg waar in het stoepje voor de deur een vis was gemetseld, zodat ‘iedereen’ wist dat dit een schuilkerk voor katholieken was. Toen de katholieken weer kerken mochten hebben heeft Waterstaat aan de overkant van de steeg een kerk gebouwd. In 1998 werd dit het Armandomuseum. In oktober 2007 brandde deze kerk geheel af.

Maar blijkbaar zit het pioniersbloed er nog in en ze trekken naar Noord-Holland waar de inpolderingen begonnen zijn. Ze blijven een aantal jaren in Weesp. Daar wordt in 1712 Petrus geboren, die al jong overlijdt. Daarna komen Maria - 1714, Gertrudis - 1716, Petrus, die Pieter wordt genoemd - 1719, Aaltje - 1721, Bernardus - 1723 en Sijmetje in 1726.

In 1728 sterft de vader van Cornelia en laat zijn vijf kinderen, veel land, goederen en geld na.
Het land en de goederen worden verkocht en alle zonen en schoonzonen kregen hun deel.
De Purmer was net droog en Adam, wiens naam in de loop der jaren Rijkenberg was geworden, kocht er land. Hun elfde kind Margaretha wordt op 17- 01 - 1730 in Purmerend geboren.

       de Purmer     Purmerend 

In mei 1746 overlijdt Adam Rijkenberg in Purmerend en in februari 1758 overlijdt Cornelia van Ginckel zijn weduwe. Ze zijn beiden in Purmerend begraven. 

Het geslacht Rijkenberg is inmiddels een groot en bekend geslacht en velen ervan wonen nog altijd in Noord-Holland.

Dit is een bijdrage van Nette Sjamaar.

Ga naar haar website: 

http://www.famili   http://www.familiekronieken.eu/familiekronieken/pagina's

20-02-2008